İncil ne zaman yazıldı?

İncil ne zaman yazıldı? nasıl oluştu? dört tane İncil var mı?

İncil ne zaman yazıldı? İncil nasıl oluştu? Dört tane İncil mi var? İncil denildiğinde, aklınıza her zaman şüphe oluşturan sorular gelir: “İncil değiştirildi mi?” ve “Gerçek İncil var mı? ”, “Bir tane İncil değil de meğer dört tane İncil varmış, bir tane yetmemiş bile, ne aptal insanlar!” Bir şey, dedikodular ve söylentilerle şüpheli hale gelir ve daha sonra insanlar, o şeyle ilgili gerçeklerle yüzleşmeye korkarlar!

Acaba siz de aklınızda soru işareti bırakan bu konuyu, yani gerçek İncil’i araştırmak ve öğrenmek istemez misiniz?
Burada, kafalarda soru işaretleri bırakan 4 tane İncil söylentisinin gerçeğini, İncil’in ne zaman yazılmış, nasıl oluşturulmuş ve neden 4 tane İncil inanışının olduğunu araştırıp inceleyeceğiz. Hazır olun!

Tanrı’nın tamamladığı tüm sözlerin adına “Kutsal Kitap, Kitabı Mukaddes” denir. Toplamda 66 tane bölümden oluşan Kutsal Kitap’ın, İsa’dan önceki kısmına Eski Antlaşma ve İsa’dan sonraki kısmına ise Yeni Antlaşma denilmektedir. İçerisinde Tevrat, Zebur ve Peygamberliklerin yer aldığı Eski Antlaşma 39 bölümden oluşur. Eski Antlaşma’da; Tanrı’nın dünyayı nasıl yarattığı, Tanrı’nın seçtiği İbrahim Peygamber’in soyu, Krallar, büyük-küçük tüm peygamberler ve Mesih’in gelişinin beklendiği anlatılır. Kitabın çoğu Yahudiler tarafından kullanılan ve eski bir dil olan İbraniceden oluşmaktadır.

Aklınızda sorular oluşturan İncil kısmına ise Yeni Antlaşma denir. İncil’de Tanrı’nın sözü yerine gelen “İsa Mesih’in” beden alarak dünyaya gelişi, eylemleri ve mucizeleri anlatılır. Buna iyi haber, müjde veya İncil denilir. İncil; 27 bölümden oluşur ve Matta, Markos, Yuhanna ve Luka bölümleri ile birlikte Pavlus’un Mektupları ve Elçilerin İşleri bölümleriyle tamamlanmıştır. Size “Yeni Antlaşma” nın başlangıcında yer alan ve İncil’in dört bölümü olan Matta, Markos, Luka ve Yuhanna hakkında açıklamalarla yardımcı olmak isteriz.

Dört tane İncil mi var?

Dört tane İncil; yani İncil’de bulunan dört bölümün tümü; İsa Mesih’in yaşamı, sözleri, mucizeleri, şifaları ve eylemlerinin doğru bir şekilde aktarılmasını kapsar. Hepsinin içeriği İsa’nın doğumu, yaşamı, ölümü ve üçüncü gün dirilişi ile tamamlanıp, eski Yunanca dilinde yazılmıştır. İncil’deki dört bölümden üçü; Matta, Markos ve Luka için “Sinoptik Haber” denir. Bunun anlamı “aynı olayı farklı bakış açısıyla görmek” demektir.

Yuhanna bölümü ise, Sinoptik Haber dediğimiz Matta, Markos ve Luka’dan birkaç açıdan farklıdır. Yuhanna bölümü diğerlerinden daha farklı bir zaman aralığını kapsar. Yuhanna bölümünün yazarı, İsa’nın 12 elçilerinden biri olan Yuhanna’dır. “İsa onu severdi” kısmını elçi Yuhanna’ya atfeder. Yuhanna bölümü M.S. 90-110 yazıya geçirilmiştir.
Yuhanna bölümünde bulunan eylemler, İsa’nın teolojisiyle (Tanrısal ilahiyat) ilgili konularda yazılmıştır ve Yahudi halkının yapması gereken görevlerin çoğunu anlatır. Özellikle, Mesih’in kilisesinin birliği için anlaşılması ve paylaşılması gereken konulardan bahseder.

Yuhanna 20:30 da; “İsa’nın, Tanrı’nın Oğlu Mesih olduğuna iman edesiniz ve iman ederek O’nun adıyla yaşama kavuşasınız” diye yazılmıştır. Bu sebep, esrarlı (tasavvufi) sembollere yer verilerek enkarnasyona (Tanrı’nın, bir beden alıp dünyaya gelmesinin önceden bildirmiş olması) vurgular yapılır. (Yuhanna 1:14) Yuhanna bölümün yazarı; Yahudi halkına Tanrı’nın, amaçlarını İsa ile netleştirdiğini ve İsa’yı, beklenen Mesih olarak manevi gerçeğin bir sembolü olarak açıklamıştır. Örneğin yedi kez “Ben’im” ifadesi bulunan ayetlere, “Ben yaşam ekmeğiyim.” (Yuhanna 6:35), “Ben dünyanın ışığıyım.”(Yuhanna 8:12), “Ben kapıyım.”(Yuhanna 10: 9), “Ben iyi çobanım. ”(Yuhanna 10:11), “Ben diriliş ve yaşam benim.”(Yuhanna 11:25), “Ben yol, gerçek ve yaşam benim. ”(Yuhanna 14: 6), “Ben asıl asmayım.” (Yuhanna 15: 1). İsa’nın kendisini açıkladığı sözlere yer verilmiş, İsa’nın Yahudilerin dünyasını sarstığını ve İbrahim’den önce de bulunduğunu belirten ifadesinden sonra öfke ile reddedilmesi anlatılmıştır.

“Size doğrusunu söyleyeyim, İbrahim doğmadan önce ben varım”. (Yuhanna 8:58) Yuhanna bölümünün özeti, Nasıralı İsa’nın Tanrı’nın Oğlu Mesih olduğunu ve O’na inananların sonsuz yaşama sahip olacağını göstermek için yazılmıştır. Bu,müjdenin Yuhanna bölümünde belirtildiği amacıdır.

Matta, Markos ve Luka bölümleri nasıldır?

Matta, Markos ve Luka bölümlerine “Sinoptik Haber” denildiğini belirtmiştik. Bunun anlamı, aynı olayın farklı bakış açıları ile bildirilmesi ve birbirlerini yakından yansıtan bir şekilde yazılmış olmalarıdır. Bu üç bölümde de benzer ifadeler, aynı kronoloji (zamandizini) ve Eski Antlaşma’nın referansları bulunur. Bu bölümler arasındaki benzerlikler, birbirlerine ya da dışarıdan bir kaynağa dayanarak yazıldığını düşündürmektedir çünkü bu benzerlikler arasında bile özgün içerikler bulunur.

Örnek benzerliklerden biri İsa’nın iki balık ve beş ekmek ile beş bin kişiyi beslemesi: (Matta 14:13-21; Markos 6:30-44; Luka 9:10-17; Yuhanna 6:1-15) Bu benzerlik, üç bölümde de derin ve yoğun teolojiye sahip olarak olayın gerçekliğini, tekrarlarla net bir şekilde yansıtır. İncil yazarları güvenilir midir? Sinoptik Haber’e güvenebilir miyiz? İncil’i anlamaya çalışırken, lütfen bu soruları düşünün.

Matta, Markos ve Luka Sinoptik Haberleri kimler tarafından yazıldı?

Matta İncili’nin yazarı; İsa’nın 12 elçilerinden biri olan Matta adlı Yahudi bir vergi görevlisi olarak tanımlanır. (Matta 10:3 bu on iki elçinin adların…vergi görevlisi Matta) Elçi Matta’ tarafından yazılan Matta bölümü muhtemelen M.S.70 de eski Yunanca olarak kaleme alınmıştır ve eski Antlaşma’dan, daha çok alıntı yapar ve Yahudi kültürünü değerlendirerek Yahudilere hitap eder. Matta bölümünde “Cennetin Krallığı” için “Göklerin Egemenliği” (Matta 18) sözünü kullanır. Yahudilere yazarken amacı onlara Nasıralı İsa’nın beklenen Mesih olduğunu hem soyağacıyla hem de dirilişinin meşru kanıtlarıyla göstermektir.

Matta’nın ilk bölümünde, İsa’nın soy ağacının İbrahim’e kadar izlediğini anlatan bölümden sonra, İsa Mesih’in bebekliği ile ilgili bazı detaylardan bahseder. Örneğin; Meryem’in nişanlısı Yusuf’un, Meryem’in hamile olduğunu öğrendikten sonraki şaşkınlığı ve İsa doğduktan sonra bazı Yıldız Bilimcilerin doğudan Kudüs’e gelmesini ve Kral Hirodes’in askerlerinden kaçmak için Mısır’a kaçışlarını, küçük yaştaki masum erkek çocukların katledilmesini ve ailenin Mısır’dan dönüşüne kadar birçok şeyi ayrıntılı olarak yazmıştır.

Matta bölümü, Vaftizci Yahya’nın su ile halkı vaftiz etmesini ve İsa’nın 12 elçileri seçmesi gibi önemli olaylar anlatıyor. Son bölümde ise ihanet, İsa’nın çarmıha gerilmesi, gömülmesi ve Mesih’in dirilişi açıklanmaktadır. Ayrıca İsa’yı, Yahudi din adamlarının Mesih olarak kabul etmemesini ve O’nu nasıl reddettiklerini, son buyruk olarak Yahudi olmayanlara gidip müjdenin paylaşılmasını ve onlara da kurtuluşun sunulduğunun anlatılmasıyla bitiriliyor.

Markos bölümü ise üçüncü bir bakış açısıyla yazılmıştır.

Sinoptik Haberlerden en kısa olanı, İlk kilise babalarının evrensel ifadesi ile Markos bölümüdür. Markos bölümü (Yunanca: Εὐαγγέλιον κατὰ Μᾶρκον, romanize: Euangélion katà Mârkon) çoğu bilim adamı tarafından M.S. 65-75 ile tarihlendirilir. Muhtemelen ilk Hristiyanların bir şahsiyet ile ilişkilendirme arzusundan dolayı elçi Petrus’un aracıyla Markos tarafından yazıldığı ifade edilir. Roma İmparatorluğu’nun üçüncü en büyük şehri olan Antakya’dan sıkça bahsedilmektedir. Markos, Roma İmparatoru Nero’nun zulmüyle karşı karşıya olan Hristiyanları teşvik etmek için yazdığını Eski Antlaşma’dan bir yasanın kuralları ile kanıtlamaktadır. Yahudi adetlerini ve deyimlerini açıklama konusunda da dikkatli bir düşünce vardır. (Markos 3: 7; 5:41; 7: 2; 10:46; 14:36; 15:34; 9:43; 14:12; 15:42).

Markos bölümü; Vaftizci Yahya’nın gelişi ve İsa’nın görevinin, Yahya tarafından Şeria nehrinde vaftiz edilmesiyle başlar. İsa’yı Tanrı’nın Oğlu (Markos 1: 1) olarak tanımlayan ve çarmıhın doğruluğunu gösteren bir anlatıya sahiptir. İsa’nın vaftizinden ölümüne, gömülmesine ve boş mezarın keşfine kadar anlatılır. İsa’nın soy ağacı veya doğum anlatısı yoktur. Markos 16.cı bölümde, İsa’nın diriliş sonrası görünümleri fazla açıklanmadan, dünyanın her yanına gidin ve müjde’yi bütün yaratılışa duyurun buyruğu bulunmaktadır. Markos bölümünün benzersiz özelliği ise, İsa’yı kahramanca bir eylem adamı, bir şeytan çıkarma uzmanı, bir şifacı ve bir mucize işçisi olarak tasvir etmesidir. İsa aynı zamanda Tanrı’nın Oğlu’dur, ancak kimliğini gizli tutar (Mesih’in Sırrı), elçilerin çoğunun bile anlamayacağı şekilde benzetmelerle gizler. Bütün bunlar, Mesih’in kaderini ıstırap kulu olarak önceden bildiren kehanete uygundur. Dünya’ya gelen Tanrı’nın oğlu İsa’nın sadece Yahudiler için politik bir kurtarıcı olmadığını, Tanrı ile ilişkisi olan İsa’nın enkarnasyonunun doğal bir olay olduğuna işaret etmiştir. (Markos 16:9–20; Markos 9:13)

Pek çok kanıt Markos bölümünün Matta ve Luka arasındaki “orta dönem” olarak özel bir yere sahip olduğuna işaret eder. Markos’un diğer ikisinin (Matta ve Luka bölümü) ortak kaynağı olduğu ya da her ikisinden kaynaklandığı ve hatta Markos’dan bilgi alıp birinden diğerine geçişte bir aracı olduğu anlamına gelir. Markos bölümü, Matta ve Luka’nın kendi tarzından daha yüksek ve ağırlığı olan eski Yunanca sözlerden oluşur.

Sinoptik Haberler’den sonuncusu olan Luka bölümü elçilerden birisi, Pavlus’un yakın bir ortağı olan “sevgili hekim” (koloselileri 4:14) Luka’ya aittir. Luka bölümünün yazılış tarihi M.S. 80–110 arasında bulunur ve Yunanca olarak atfedilmiştir.
Luka, Yahudi olmayanların Mesih’e dönmelerini açıkça yazmıştır. Mesih’in soy ağacını izler; örneğin, Yahudi halkının babası İbrahim’den ziyade insan ırkının “babası” olan Adem’e geri döner. Yazar Luka, bölümün çoğunu genellikle Markos’un sırasını takip eden ve Markos’un eylemlerinin bulunmadığı iyi bir materyal paylaşmıştır. Bu da Luka’nın başka bir ortak kaynağa erişmiş olabileceğini düşündürmektedir. Bununla birlikte, diğer Sinoptik Haberlerle benzerliklerine rağmen, Luka’nın anlatısı, benzersiz olan çok şey içerir.

Luka bölümü, başlangıcında belirli bir kişiye, “Teofilos” denilen bir adama hitap eder. Yazıldığı çağda bir kişinin yüksek bir sosyal sınıftan olduğunu ve hükümet yetkililerine sahip olduğunu özellikle görüldüğüne göre kendisi bir Roma siyasi yönetimi içinde olduğunu düşünmesi şaşırtıcı değildir. Teofilos’un ‘Tanrı’nın yolunu ona daha doğru bir şekilde açıkladığı’ (Elçilerin İşleri 18: 24-28) ve Luka’nın ilk bölümünde İsa ve öğretileriyle ilgili kesin gerçeğin bilinmesi için yazmasına atfedilmiştir.

Luka’ ya öncülük eden Pavlus’un Roma’da olması ve davasını Sezar’ın önünde sunmayı beklemesi ile bitirilir. Bunun için en iyi açıklama, elçilerden Pavlus’un nihai sonucu bilinmeden bitirildiğidir. İlk Hristiyanlık, Roma İmparatorluğu’nun dinleri arasında yer almıştır. Luka bölümünde bulunan İsa’nın yaşamı ve öğretileri aslında Tanrı’nın Yahudi ve yabancılar arasındaki ilişkisini içerir. Luka 15:11-32’de bulunan kaybolan oğul benzetmesi ve Samiriyeli kadın (10: 25-37) ve on cüzzamlının iyileştirilmesi ve temizlenmesi hikâyesi ve Samiriyelililerin İsa’ya döndürülmesi (17:11-19) gibi bölümlerin hepsi Yahudi olmayanlar için yazıldığının göstergeleridir.

Luka bölümünde İsa’nın annesi Meryem’in soyu belirtilmiştir. (Luka 3:23). Luka; bakire Meryem’in doğaüstü doğumu hakkında yazmış ve soyunu İsa’nın zamanında Yahudi kültüründe oldukça sıra dışı olan secere içine sokarak gösterir.
Luka bölümü açıkça, İsa Mesih’in Eski Antlaşma’da kehanette bulunulan Mesih olduğunu ve İsa’nın iddia ettiği gibi Tanrı’nın Oğlu olduğunu kanıtlar. İsa’nın, kötülüğün üstesinden gelmek de dahil olmak üzere dünyadaki her şey üzerinde tam yetkiye sahip olduğunu doğrular. Luka, İsa’yı sevindirici haber olarak tasvir eder ve İsa’nın öğretisi ve mucizesi ile Yahudi olmayanlara güçlü bir şekilde müjdenin duyurulması için motive edilmiş ve Tanrı’nın kurtuluşunun evrensel planındaki önemi ifade edilmiştir.

Neden Benzer Anlatımda Birden Çok Bölüm Var?

İncillerin her biri İsa’nın yaşamını ve İncil mesajını kaydetmek amacıyla birleştirilirken, her yazar farklı bir yol izler. Matta, Markos, Luka ve Yuhanna’nın her birinin aklında farklı bir grup imanlı vardır ve bu grup için yazılarını özelleştirmişlerdir. Hepsinin farklı bir amacı vardı, bu sebeple sevindirici mesajı farklı bakış açısından paylaşmışlardır.

Farklılıkları ışığında bile her birinin, mesajlarının çok önemli olduğunu biliyoruz. Tarihsel olayları doğru bir şekilde kaydetmek ve dinleyicilerine teolojik gerçekleri vermek için büyük bir sorumluluk taşımışlardır. Sadece dinleyicilerinin yaşam tarzını düzeltmek için yazmıyorlardı. İşleri, sıradan bir ömrü etkileyen işlerden daha büyük ve daha uzundu.
İncil yazarları, Tanrı’nın Oğlu’nun gerçek yaşamını edebi bir değer olarak insanlara aktardılar.

Eğer şu anda çağdaş bir Hristiyan olarak iman yaşamındaysak bunun sebebi, yetkili olan Tanrı Sözüne itaat edip aynı olaylarından teşvik alınmak için yazılmış olan bu belgelere danışmamızdır. Sinoptik Haberler arasındaki dikkat çekici benzerlikleri açıklamak için kullanılan birçok farklı yöntemler vardır. Genelde önce Markos’un, ardından Matta ve Luka’nın yazıldığı öne sürülür.

Matta ve Luka bölümlerinin; Markos’u, kendileri için kaynak belge olarak kullandığı göz önünde bulundurulur. Bunun yanında Matta ve Luka’nın teolojik açıklama sağlamayı, Markos üzerinden temellendirdiği söylenir. Müjdeci Hristiyan toplumsal düşüncesi ile Sinoptik İncil konusunda şimdiye kadar tanımlanmış başka bir kaynak belge yoktur. Şimdiye kadar tanımlanmış İncil’den başka herhangi bir İncil kabul edilemez ve hiç değiştirilmeyen Tanrı’nın Sözü olan Kutsal Kitaptır.

Teşekkürler!

Eski Antlaşma Yasa’nın Tekrarı 4:2 de
“Size verdiğim buyruklara hiçbir şey eklemeyin, hiçbir şey çıkarmayın. Ama size bildirdiğim Tanrınız Rab’bin buyruklarına uyun.”

Yeni Antlaşma Yahiy 22:19 da
“Her kim bu peygamberlik kitabının sözlerinden bir şey çıkarırsa, Tanrı da bu kitapta yazılı yaşam ağacından ve kutsal kentten ona düşen payı çıkaracaktır.”

Yazar: SH. G